فرهنگ و تاریخ ایران

وقتی از اقتصاد گردشگری صحبت می‌کنیم، منظور کلیه فعالیت‌های مرتبط با توریسم و گردشگری در بخش‌های مختلف از حمل و نقل گرفته تا اقامت و اسکان، رستوران‌ها و مراکز تفریحی، اماکن و بناهای تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و آداب و رسوم و میراث فرهنگی و قومی و… است که مخرج مشترک همه آن‌ها نیز گردشگری و سفر است. درست از زمانی که گردشگران عزم سفر و جایجایی از نقطه‌ای به نقطه دیگر می‌کنند، مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی آغاز می‌شود که در دسته‌بندی اقتصاد گردشگری قرار می‌گیرند.

از بلیتی که از آژانس یا استارتاپ گردشگری خریداری شده تا هواپیما یا قطار و اتوبوس و… که برای جایجایی به کار گرفته شده تا محل اقامت که می‌تواند هتل باشد یا اقامتگاه یا هاستل، تورها و راهنمایانی که در مقصد گردشگران را این طرف و آن طرف می‌برند، غذاها و نوشیدنی‌هایی که میل می‌شود، بازدید از اماکن و جاذبه‌ها، خریدهایی که انجام می‌شود و در نهایت هم برگشت به مبدا، همگی طیف وسیعی از فعالیت‌ها هستند که برای آن‌ها ارز (خارجی) یا پول (واحد پولی رایج) هزینه می‌شود و بنابراین جزء اقتصاد گردشگری محسوب می‌شوند. به عبارتی دیگر تمام خدمات و تسهیلاتی که به گردشگر در زمان سفر به دو شکل کالا یا خدمات (عرضه) ارائه می‌شود، و نیازها و تقاضاهای او را پاسخ می‌دهد، اقتصاد گردشگری می‌گویند که خود دو شکل مستقیم و غیرمستقیم دارد. منظور از شکل مستقیم اقتصاد گردشگری، زنجیره‌های متصل به سفر و گردشگری‌اند اعم از هتل‌ها، آژانس‌ها، ایرلاین‌ها و… است و در شکل غیرمستقیم، بر بازاریابی و تبلیغات، آموزش و فرهنگ‌سازی، سرمایه‌گذاری و… تمرکز می‌شود.

درآمد صنعت توریسم بیشتر متکی به شکل مستقیم آن است. در درجه اول گردشگری مفهومی اقتصادی است. کسی که از منطقه‌ای خارج می‌شود و به جای دیگری می‌رود، به اقتصاد آن منطقه پول تزریق می‌کند و گویی در راه رشد و توسعه آن منطقه گام برداشته یا کالایی را از نقطه‌ای به نقطه دیگر صادر کرده است.

سهم یا حجم گردشگری از اقتصاد دنیا

گردشگری و سفر قلب تپنده اقتصاد جهان است که اگر از کار بیفتند، اقتصاد جهان نیز فرومی‌پاشد. گردشگری به همین یک دلیل ساده در صدر بخش‌های مهم اقتصاد و امنیت جهان قرار گرفته و از حدود یک دهه پیش هم عملکردی بهتر از دیگر بخش‌ها داشته است. این نکته‌ای است که همه ساله در گزارش‌های شورای جهانی سفر و گردشگری یا سازمان جهانی گردشگری انعکاس می‌یابد. اثرات اقتصادی فعالیت‌های گردشگری بسیار زیاد است. میلیون‌ها انسان در حوزه گردشگری فعالیت دارند و بسیاری از کشورها حیات‌شان به گردشگری وابسته است. به طوری که همین حالا حدود ۱۰ درصد ازGDP تولید ناخالص داخلی جهان به صنعت گردشگری اختصاص یافته و ۱۰ درصد شاغلان جهان نیز در یکی از حوزه‌‌های مشاغل گردشگری مشغول به کارند.

گردشگری چه مزایای اقتصادی دارد؟

گردشگری به جز دوره‌هایی خاص، همواره بازاری رو به رشد و پول‌ساز بوده که مزایا و منفعت‌های زیادی برای کشورها دارد. از جنبه‌های مختلفی می‌توان به این موضوع پرداخت. گردشگری حداقل ۴ منفعت اقتصادی برای کشورها دارد.

گردشگری خلق شغل می‌کند و نیروی انسانی در بخش‌های مختلف زنجیره آن به استخدام درمی‌آیند و این بزرگترین مزیت اقتصادی خواهد بود.

گردشگری مانند بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر نوعی دادوستد عرضه و تقاضامحور است و هر چقدر رونق بیشتری داشته باشد، کسب و کارهای مرتبط با آن به خصوص در صنف‌های خرد را به تحرک وامی‌دارد و این امر به شکلی دومینووار به دیگر بخش‌های اقتصادی نیز منتقل می‌شود.

یکی از بهترین مزیت‌های گردشگری امکان توازن منطقه‌ای و دست‌یابی به توسعه پایدار و همه‌جانبه در مناطق دارای ظرفیت‌ رشد است. از این نظر گردشگری یکی از بهترین مسیرها برای جبران عقب‌ماندگی‌ها به خصوص در مناطق دوافتاده است.

یکی از بالاترین ارزش افزوده‌ها در میان تمام فعالیت‌های اقتصادی در حوزه گردشگری است. گفته می‌شود سرعت اشتغال در بخش گردشگری ۲.۵ برابر دیگر بخش‌هاست. از سویی نیز براساس آمارها هر فعالیت و پروژه گردشگری به طور میانگین برای ۱۰ نفر اشتغال‌زایی می‌کند. در بسیاری از کشورها، میزان درآمدی که از گردشگری به دست می‌آید از مجموع درآمدهای مالیاتی بیشتر است.

چند نمونه موفق از اقتصاد گردشگری

به طور معمول مردم سفر می‌روند تا به آرامش برسند، تندرستی‌شان را حفظ کنند و سلامت‌ خود را تقویت کنند و معناهای تازه‌ای به زندگی خود بیفزایند. از بعد اقتصادی اما موضوع کمی فرق می‌کند. در یک کلام هر فعالیتی در دهکده جهانی به حوزه سفر و گردشگری وابسته است. امروزه در جهان بسیاری مردم و دولت‌ها در کشورهای مختلف از درآمدهای گردشگری و اقتصاد آن روزگار می‌گذرانند. در این میان برخی‌ کشورها رابطه و پیوند عمیق‌تری با گردشگر و ارزهایی که وارد اقتصادشان می‌کنند، دارند. نمونه‌اش کشور مالدیو است که براساس گزارش‌ بانک جهانی بالاترین میزان تولید ناخالص داخلی مرتبط با گردشگری متعلق به این کشور است.

وقتی از اقتصاد گردشگری صحبت می‌کنیم، منظور کلیه فعالیت‌های مرتبط با توریسم و گردشگری در بخش‌های مختلف از حمل و نقل گرفته تا اقامت و اسکان، رستوران‌ها و مراکز تفریحی، اماکن و بناهای تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و آداب و رسوم و میراث فرهنگی و قومی و… است که مخرج مشترک همه آن‌ها نیز گردشگری و سفر است. درست از زمانی که گردشگران عزم سفر و جایجایی از نقطه‌ای به نقطه دیگر می‌کنند، مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی آغاز می‌شود که در دسته‌بندی اقتصاد گردشگری قرار می‌گیرند.

از بلیتی که از آژانس یا استارتاپ گردشگری خریداری شده تا هواپیما یا قطار و اتوبوس و… که برای جایجایی به کار گرفته شده تا محل اقامت که می‌تواند هتل باشد یا اقامتگاه یا هاستل، تورها و راهنمایانی که در مقصد گردشگران را این طرف و آن طرف می‌برند، غذاها و نوشیدنی‌هایی که میل می‌شود، بازدید از اماکن و جاذبه‌ها، خریدهایی که انجام می‌شود و در نهایت هم برگشت به مبدا، همگی طیف وسیعی از فعالیت‌ها هستند که برای آن‌ها ارز (خارجی) یا پول (واحد پولی رایج) هزینه می‌شود و بنابراین جزء اقتصاد گردشگری محسوب می‌شوند. به عبارتی دیگر تمام خدمات و تسهیلاتی که به گردشگر در زمان سفر به دو شکل کالا یا خدمات (عرضه) ارائه می‌شود، و نیازها و تقاضاهای او را پاسخ می‌دهد، اقتصاد گردشگری می‌گویند که خود دو شکل مستقیم و غیرمستقیم دارد. منظور از شکل مستقیم اقتصاد گردشگری، زنجیره‌های متصل به سفر و گردشگری‌اند اعم از هتل‌ها، آژانس‌ها، ایرلاین‌ها و… است و در شکل غیرمستقیم، بر بازاریابی و تبلیغات، آموزش و فرهنگ‌سازی، سرمایه‌گذاری و… تمرکز می‌شود.

درآمد صنعت توریسم بیشتر متکی به شکل مستقیم آن است. در درجه اول گردشگری مفهومی اقتصادی است. کسی که از منطقه‌ای خارج می‌شود و به جای دیگری می‌رود، به اقتصاد آن منطقه پول تزریق می‌کند و گویی در راه رشد و توسعه آن منطقه گام برداشته یا کالایی را از نقطه‌ای به نقطه دیگر صادر کرده است.

سهم یا حجم گردشگری از اقتصاد دنیا

گردشگری و سفر قلب تپنده اقتصاد جهان است که اگر از کار بیفتند، اقتصاد جهان نیز فرومی‌پاشد. گردشگری به همین یک دلیل ساده در صدر بخش‌های مهم اقتصاد و امنیت جهان قرار گرفته و از حدود یک دهه پیش هم عملکردی بهتر از دیگر بخش‌ها داشته است. این نکته‌ای است که همه ساله در گزارش‌های شورای جهانی سفر و گردشگری یا سازمان جهانی گردشگری انعکاس می‌یابد. اثرات اقتصادی فعالیت‌های گردشگری بسیار زیاد است. میلیون‌ها انسان در حوزه گردشگری فعالیت دارند و بسیاری از کشورها حیات‌شان به گردشگری وابسته است. به طوری که همین حالا حدود ۱۰ درصد ازGDP تولید ناخالص داخلی جهان به صنعت گردشگری اختصاص یافته و ۱۰ درصد شاغلان جهان نیز در یکی از حوزه‌‌های مشاغل گردشگری مشغول به کارند.

گردشگری چه مزایای اقتصادی دارد؟

گردشگری به جز دوره‌هایی خاص، همواره بازاری رو به رشد و پول‌ساز بوده که مزایا و منفعت‌های زیادی برای کشورها دارد. از جنبه‌های مختلفی می‌توان به این موضوع پرداخت. گردشگری حداقل ۴ منفعت اقتصادی برای کشورها دارد.

گردشگری خلق شغل می‌کند و نیروی انسانی در بخش‌های مختلف زنجیره آن به استخدام درمی‌آیند و این بزرگترین مزیت اقتصادی خواهد بود.

گردشگری مانند بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر نوعی دادوستد عرضه و تقاضامحور است و هر چقدر رونق بیشتری داشته باشد، کسب و کارهای مرتبط با آن به خصوص در صنف‌های خرد را به تحرک وامی‌دارد و این امر به شکلی دومینووار به دیگر بخش‌های اقتصادی نیز منتقل می‌شود.

یکی از بهترین مزیت‌های گردشگری امکان توازن منطقه‌ای و دست‌یابی به توسعه پایدار و همه‌جانبه در مناطق دارای ظرفیت‌ رشد است. از این نظر گردشگری یکی از بهترین مسیرها برای جبران عقب‌ماندگی‌ها به خصوص در مناطق دوافتاده است.

یکی از بالاترین ارزش افزوده‌ها در میان تمام فعالیت‌های اقتصادی در حوزه گردشگری است. گفته می‌شود سرعت اشتغال در بخش گردشگری ۲.۵ برابر دیگر بخش‌هاست. از سویی نیز براساس آمارها هر فعالیت و پروژه گردشگری به طور میانگین برای ۱۰ نفر اشتغال‌زایی می‌کند. در بسیاری از کشورها، میزان درآمدی که از گردشگری به دست می‌آید از مجموع درآمدهای مالیاتی بیشتر است.

چند نمونه موفق از اقتصاد گردشگری

به طور معمول مردم سفر می‌روند تا به آرامش برسند، تندرستی‌شان را حفظ کنند و سلامت‌ خود را تقویت کنند و معناهای تازه‌ای به زندگی خود بیفزایند. از بعد اقتصادی اما موضوع کمی فرق می‌کند. در یک کلام هر فعالیتی در دهکده جهانی به حوزه سفر و گردشگری وابسته است. امروزه در جهان بسیاری مردم و دولت‌ها در کشورهای مختلف از درآمدهای گردشگری و اقتصاد آن روزگار می‌گذرانند. در این میان برخی‌ کشورها رابطه و پیوند عمیق‌تری با گردشگر و ارزهایی که وارد اقتصادشان می‌کنند، دارند. نمونه‌اش کشور مالدیو است که براساس گزارش‌ بانک جهانی بالاترین میزان تولید ناخالص داخلی مرتبط با گردشگری متعلق به این کشور است.